Udział Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w sojuszu YUFE (Young Universities for the Future of Europe, https://yufe.umk.pl/) od kilku lat realnie zmienia sposób myślenia o edukacji, badaniach naukowych, współpracy międzynarodowej i społecznej odpowiedzialności uczelni.
Dla UMK to nie tylko prestiżowe partnerstwo dziesięciu europejskich uniwersytetów (Maastricht University, Nicolaus Copernicus University in Toruń, Nouvelle University, University of Antwerp, University of Bremen, University Carlos III of Madrid, University of Cyprus, University of Eastern Finland, University of Essex, University of Rijeka UNIRI), ale przede wszystkim konkretne działania: wspólne kierunki studiów, projekty badawcze, rozwój wolontariatu, nowe standardy inkluzywności i współpracy z lokalnymi społecznościami. Dzięki tej publikacji nasi Czytelnicy będą mogli lepiej poznać nie tylko sam projekt, ale także osoby w niego zaangażowane. Im też oddajemy głos.
– Dla mnie YUFE to przede wszystkim opowieść o ludziach – tworzona z ludźmi i dzięki ludziom. Dlatego do powstania tego artykułu i opowiedzenia o sojuszu YUFE zaprosiłam osoby, które na co dzień współtworzą działania sojuszu i najlepiej pokazują, jak bardzo YUFE zmienia nasz uniwersytet – mówi prorektorka ds. kontaktów międzynarodowych i dyrektorka wykonawcza YUFE prof. Magdalena Barwiołek. – YUFE buduje społeczność europejskich uniwersytetów opartą na różnorodności, wzajemnym szacunku i wspólnym poszukiwaniu odpowiedzi na współczesne wyzwania. To nowoczesne podejście do szkolnictwa wyższego: wspólne programy studiów, innowacyjne metody kształcenia, inicjatywy takie jak Erasmus Mundus czy Urban Sustainability Studies, ale także realna zmiana w myśleniu o edukacji – bardziej otwartej, międzynarodowej i zakorzenionej w europejskich wartościach. YUFE to również włączanie społeczności UMK w międzynarodowe badania naukowe, szkolenia z pisania grantów europejskich i tworzenie przestrzeni, w której nauka naturalnie łączy się z edukacją.
– Ciekawie jest obserwować, współtworzyć sieć, która kształtuje współpracę różnych instytucji na tak wielu poziomach. UMK kreuje nową rzeczywistość szkolnictwa wyższego, a nie tylko powiela istniejące wzorce. Mamy wspaniałą kreatywną kadrę i umiejętność realizowania wyznaczonych celów. Myślę, że nasi partnerzy to właśnie w nas cenią i postrzegają nas jako solidnego partnera. Dzięki temu realizując działania w obszarze zaangażowania społecznego – i nie tylko – pokazaliśmy, że w naszej społeczności są ludzie z pasją, wszechstronnymi kompetencjami i nietuzinkowymi pomysłami. I szczerze mówiąc, to właśnie praca z takimi osobami była i jest dla mnie największą wartością YUFE – zapewnia Katarzyna Pawlonka z Działu Międzynarodowych Partnerstw i Mobilności Edukacyjnej.
Jak dodaje prof. Elżbieta Kostulska (YUFE BA Urban Sustainability Studies minor coordinator (sustainable tourism)): „YUFE stało się „katalizatorem zmian”, który wprowadza UMK w erę nowoczesnego europejskiego modelu kształcenia opartego na partnerstwie, mobilności i innowacji”.
– Od samego początku YUFE jako konsorcjum było przestrzenią międzynarodowego instytucjonalnego dialogu, nieobecnego wcześniej na tak dużą skalę na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu i do tego w takim wymiarze innowacyjności. Była to przestrzeń nowych, niekiedy bardzo trudnych organizacyjnie i finansowo, rozwiązań i pomysłów, których wartość nie zawsze była widoczna dla wszystkich i w każdym momencie. Pojawiające się problemy nie stanowiły jednak bariery, której nie da się pokonać, a raczej były wyzwaniami dla projakościowych zmian, począwszy od kształcenia na realizacji trzeciej misji uniwersytetu skończywszy. Jak to wyglądało w praktyce? Pamiętam, że gdy w czerwcu 2020 roku jako konsorcjum zaczęliśmy myśleć o powołaniu wspólnego kierunku studiów, nasze comiesięczne spotkania edukacyjnego workpackage’u były pełne obaw, narzekań, „niemożliwości”. Dziś Uczelnia prowadzi kształcenie na kierunku Urban Sustainability Studies, włączając w jego realizację i organizację kolejne wydziały i osoby. To jest prawdziwa zmiana – inkluzywna, integrująca, z wyraźnym planem na kolejne lata – wspomina dr Anna Kola – liderka zespołu Student Journey (WP2).
UMK liderem zaangażowania społecznego
Uniwersytet Mikołaja Kopernika od początku obecności w sojuszu YUFE realizuje kluczową rolę w pakiecie Community & Civic Engagement, kierując działaniami związanymi ze współpracą z otoczeniem społecznym. Dzięki dotychczasowym osiągnięciom nasz Uniwersytet zyskał w konsorcjum status lidera społecznego zaangażowania. Przykładem efektywnej koordynacji jest stworzenie i prowadzenie największej w YUFE sieci Poradni Studenckich, w ramach których osoby studiujące wraz z wykładowcami udzielają bezpłatnej pierwszej pomocy ekspertów w różnych dziedzinach (prawo, zdrowie, edukacja, itp.) mieszkańcom Torunia, Bydgoszczy i regionu. Osiągnięcie to świadczy o zaangażowaniu kadry i studentów UMK oraz pozwala wzmacniać relacje uczelni z lokalnymi społecznościami.
Studenckie poradnie i help deski: UMK organizuje kilkanaście specjalistycznych poradni, w których osoby studiujące – pod opieką pracowników naukowych – odpowiadają na pytania mieszkańców z obszarów takich jak prawo, zdrowie, edukacja, zarządzanie wodą, pomoc rodzinie, równość, innowacje czy technologia. To największa w sojuszu sieć takich inicjatyw, stanowiąca skuteczne wsparcie dla lokalnej społeczności.
– Działalność w poradni była dla mnie bardzo rozwijającym i satysfakcjonującym doświadczeniem. Szczególnie cenne były dla mnie działania edukacyjne skierowane do seniorów i seniorek. Widziałam realne efekty naszej pracy – większą świadomość uczestników i uczestniczek oraz ich większą pewność w rozpoznawaniu fałszywych informacji – mówi Emilia Jastrzębska, studentka architektury informacji.
Wolontariat lokalny: studiujący mogą zaangażować się w działalność w różnych instytucjach Torunia i regionu. W ramach programów YUFE realizowane są projekty wolontariatu w Centrum Wsparcia Biznesu (pomoc przy organizacji konferencji i spotkań biznesowych), w Regionalnym Centrum Animacji Kultury (tworzenie wielokulturowych wydarzeń artystycznych) oraz w Fundacji Amicus i Copernican Integration Centre (m.in. warsztaty międzykulturowe, wydarzenia społeczne, ogród edukacyjny).
Dr hab. Piotr Zariczny z Centrum Wsparcia Biznesu w Toruniu, koordynator programu wolontariatu YUFE w CWB: „Program YUFE wniósł do Torunia prawdziwy międzynarodowy impuls rozwojowy, otwierając miasto na nowe perspektywy, idee i talenty z całego świata. Dotychczas CWB gościło już ponad 15 studentów-wolontariuszy. Każda z tych osób wnosiła do Torunia świeżą energię, nowe spojrzenie na rozwój lokalnego biznesu oraz inspirujące międzykulturowe doświadczenia”.
Zajęcia w Kawiarenkach Językowych YUFE online lub wsparcie lokalne NGO – na UMK dostępne są także oferty wolontariatu w instytucjach takich jak Centrum Sztuki Artus czy Fundacja Court Watch Poland, które mogą prowadzić osoby studiujące. Wszystkie te działania rozwijają umiejętności studenckie (komunikację międzykulturową, empatię, rozwiązywanie problemów itp.) i jednocześnie dostarczają organizacjom unikalnych zasobów kompetencji.
Programy integracyjne: UMK wspiera także otwarte inicjatywy społeczne: International Café – cykliczne spotkania międzynarodowych studentów z mieszkańcami miast sojuszu w celu wymiany doświadczeń kulturowych – oraz nowy Program YUFE Friend, w którym lokalni mieszkańcy towarzyszą zagranicznym studentom i pracownikom, pomagając im w adaptacji. Pilotaż programu YUFE Friend rozpoczął się w roku akademickim 2024/2025. Dzięki temu UMK buduje silniejsze więzi między studentami a lokalną społecznością.
Koordynatorka działań YUFE z zakresu zaangażowania społecznego Magdalena Stremplewska podkreśla, że międzynarodowa współpraca uczy elastyczności i budowania relacji ponad granicami: „YUFE oznacza dla mnie przede wszystkim konkretne doświadczenie w prowadzeniu projektów i współpracy z różnorodnymi partnerami – często w sytuacjach, w których nie ma gotowych schematów i trzeba działać elastycznie. Praca w międzynarodowym środowisku, z wieloma uczelniami i organizacjami z różnych krajów, rozwija kompetencje komunikacyjne i organizacyjne, uczy cierpliwości, pozwala lepiej zrozumieć inne kultury i jednocześnie naturalnie buduje szeroką sieć kontaktów”.
Szkolenia i certyfikaty
Sojusz oferuje liczne szkolenia wprowadzające w tematykę zaangażowania społecznego zarówno dla osób studiujących, jak i pracujących. Osoby studiujące odbywają Introductory Training: Civic Engagement Activities – 90-minutowy kurs online, podczas którego dowiadują się, dlaczego uczelnie i YUFE wspierają aktywność obywatelską oraz jak dokumentować kompetencje zdobyte przez wolontariat. Uczestnictwo w nim jest pierwszym krokiem do zdobycia YUFE Civic Star – cyfrowego certyfikatu potwierdzającego przynajmniej 50 godzin zaangażowania społecznego. Uzyskanie Civic Star wymaga realizacji pomocy w poradni lub wolontariatu oraz wypełnienia ankiet refleksyjnych. Na UMK cyklicznie organizowane są sesje szkoleniowe w języku angielskim, w trakcie których prezentowane są możliwości zdobycia Civic Star oraz narzędzia do identyfikacji umiejętności obywatelskich.
Równolegle dla pracowników UMK realizowane są sesje typu „University–Community Engagement for Staff: What’s in it for me?”. Przykładowo, w czerwcu 2025 roku odbyły się trzy sesje online prowadzone przez ekspertów YUFE. Uczestnicy poznawali tam nie tylko konkretne narzędzia pracy ze społecznością (np. model „science shop”), lecz także uczyli się, jak włączać zaangażowanie społeczne w misję uczelni. Celem takich szkoleń jest pokazanie pracownikom, dlaczego warto wzmacniać „trzecią misję” uczelni poprzez współpracę z otoczeniem. Po ukończeniu szkolenia każdy uczestnik otrzymuje certyfikat potwierdzający udział.
Projekty i wdrożenia instytucjonalne
W ramach działań strategicznych YUFE (Work Package 8) UMK przeprowadził kompleksowe mapowanie zaangażowania społecznego uczelni. Badanie to miało na celu zidentyfikowanie praktyk współpracy UMK z otoczeniem oraz ujednolicenie działań wzmacniających więzi społeczne. Na podstawie wyników przygotowano raport zawierający rekomendacje – np. zachęcanie pracujących do udziału w inicjatywach społecznych, wspieranie studenckich projektów lokalnych, rozwijanie programów odpowiadających na bieżące potrzeby (np. ekologiczne czy edukacyjne). Założono, że wdrożenie tych rekomendacji „może przyczynić się do zwiększenia wpływu uczelni na lokalną społeczność i wzmocnienia jej roli jako lidera społecznej odpowiedzialności.
UMK wdraża efekty raportu. Na przykład od przyszłego semestru planowany jest pilotaż przyznawania punktów ECTS za kompetencje zdobyte w ramach wolontariatu i działalności w Poradniach. Ponadto UMK współorganizuje europejską Sieć Zaangażowania Społeczności (Community Engagement Network) dedykowaną tematyce migracji przymusowych. Inauguracja sieci objęła wykłady i warsztaty ekspertów (m.in. prawnych i kulturowych aspektów integracji uchodźców) oraz spotkania organizacji pozarządowych, urzędników i dziennikarzy z 10 krajów YUFE. Dzięki temu toruńskie NGO i instytucje mają okazję nawiązać międzynarodową współpracę i wymienić doświadczenia w pomocy migrantom.
Dr Katarzyna Placek z Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum w Bydgoszczy podkreśla, że jako mentorka pracuje ze studentami z różnych kierunków: medycyny, fizjoterapii, analityki medycznej, dietetyki czy kosmetologii – młodymi, ambitnymi ludźmi, ciekawymi świata i gotowymi wykraczać poza standardowy program kształcenia. – W tym widzę ogromną wartość YUFE – w budowaniu środowiska, które nie zamyka się w granicach jednego kierunku, wydziału czy nawet jednego kraju. Dzisiejsza ochrona zdrowia potrzebuje współpracy interdyscyplinarnej, a YUFE uczy jej w praktyce – poprzez dialog, wymianę doświadczeń i wspólne poszukiwanie rozwiązań – podkreśla Katarzyna Placek.
Obecność UMK w YUFE przynosi wymierny efekt w postaci poszerzenia i ustrukturyzowania zaangażowania społecznego uczelni. Studiujący rozwijają kompetencje obywatelskie i zawodowe poprzez pracę w poradniach i wolontariacie, a lokalne organizacje otrzymują wsparcie merytoryczne. Kadra korzysta z szkoleń i dobrej praktyki innych uniwersytetów, a rekomendacje z projektu YUFE są stopniowo wdrażane w działania i polityki uczelni. Takie synergiczne podejście – składające się ze szkoleń, wydarzeń otwartych oraz konkretnych projektów – umacnia wizerunek UMK jako nowoczesnej uczelni współtworzącej rozwój regionu.
Karol Mojkowski koordynator instytucjonalny (WP1), kierownik Działu Międzynarodowych Partnerstw i Mobilności Edukacyjnej wskazuje, że uczestnictwo w europejskich sieciach uniwersyteckich, przynosi wymierne korzyści w trzech kluczowych obszarach. Wspólne programy studiów: joint i double degrees pozwalają zatrzymać najzdolniejszych studentów w kraju, oferując im ścieżkę rozwoju porównywalną z wyjazdem za granicę, nie wykluczając mobilności i zapewniając intensywną międzynarodową współpracę w obszarze dydaktyki. Współpraca badawcza w ramach konsorcjów otwiera dostęp do źródeł finansowania, w tym programów ramowych UE, których pozyskanie w pojedynkę pozostaje poza zasięgiem większości uczelni. Wreszcie, codzienna współpraca administracyjna z partnerami europejskimi stanowi praktyczne narzędzie doskonalenia procesów operacyjnych: bezpośrednia wymiana rozwiązań proceduralnych z uczelniami o ugruntowanej kulturze zarządzania jakością przekłada się na realną poprawę efektywności, skuteczniej niż jakikolwiek program szkoleniowy.
– W YUFE każdy znajdzie dla siebie miejsce, od studentów po pracowników naukowych i administracyjnych – mówi Anna Prykanowska, zastępca kierownika DMPiME. Dodatkowo podkreśla znaczenie profesjonalizacji pracowników administracji, dla których praca w międzynarodowym środowisku to szansa na rozwój kompetencji językowych, cyfrowych, interkulturowych czy zdobycie doświadczenia w zarządzaniu międzynarodowymi projektami.
Nowoczesny model
Dla UMK członkostwo w YUFE to realna inwestycja w nowoczesny model kształcenia, oparty na partnerstwie, mobilności i rozwoju kompetencji przyszłości. To szansa, by nasze osoby studiujące i realizujące doktoraty uczyły się nie tylko teorii, ale także odwagi, współpracy, elastyczności i odpowiedzialnego przywództwa. W ramach konsorcjum pracuje się nad kolejnymi interdyscyplinarnymi, międzynarodowymi programami kształcenia, myśląc o wspólnych kierunkach studiów, w tym Erasmus Mundus, double degree, joint degree, w które to działania aktywnie angażuje się kadra UMK. Nowoczesne, międzynarodowe kształcenie, łączące badania z edukacją, to przyszłość naszego Uniwersytetu.
– Sojusz YUFE początkowo postrzegałem jako jeden z wielu projektów o ładnej nazwie i krótkim życiu. Zaangażowanie w tworzenie kierunku studiów Urban Sustainability Studies pokazało mi rzeczywisty potencjał współpracy w sojuszu dla pozytywnej zmiany myślenia o kształceniu studentów – stwierdza prof. Czesław Adamiak, prodziekan ds. kształcenia Wydziału Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej (YUFE BA Urban Sustainability Studies coordinating committee (WP2). – YUFE i praktyka prowadzenia wspólnych studiów są platformą wymiany wiedzy nie tylko z zagranicznymi partnerami, ale też pomiędzy wydziałami i różnymi sektorami administracji w ramach UMK. Jako dydaktyk i prodziekan odpowiedzialny za kształcenie uważam, że taka wymiana wiedzy jest niezbędna, aby projektować kształcenie zgodnie z potrzebami i oczekiwaniami świata i studentów, a nie jedynie z utrwalonymi praktykami – dodaje.
Inne myślenie
– YUFE to przede wszystkim zmiana sposobu myślenia o uniwersytecie – z instytucji lokalnej w przestrzeń realnie europejską. Na UMK widać to szczególnie w rozwoju wspólnych form kształcenia, takich jak Urban Sustainability Studies, które powstają w dialogu między uczelniami i odpowiadają na wspólne wyzwania współczesnych miast” – mówi dr Anna Dubownik (YUFE BA Urban Sustainability Studies coordinating committee (WP2))
Kierunek Urban Sustainability Studies (USS), tworzony wspólnie przez uczelnie partnerskie, jest jednym z najbardziej przełomowych projektów edukacyjnych realizowanych w ramach YUFE. Program opiera się na interdyscyplinarności, pracy projektowej i międzynarodowej współpracy. Studiujący mogą łączyć kursy z różnych uczelni europejskich, uczestniczyć w zajęciach online i stacjonarnych, odbywać mobilności oraz zdobywać doświadczenie w pracy nad realnymi problemami współczesnych miast.
Prof. Elżbieta Kostulska, współautorka kierunku USS, podkreśla: „Proces powstawania Urban Sustainability Studies był doświadczeniem kreowania czegoś od podstaw, bez powielania utartych schematów. To kierunek projektowany jako interdyscyplinarny i odpowiadający na realne wyzwania współczesności”.
Prof. Jadwiga Biegańska zwraca uwagę, że YUFE pozwoliło spojrzeć na edukację „w bardziej europejski, elastyczny i nastawiony na różne potrzeby studentów sposób”.
Dzięki YUFE studiujący UMK mają dziś dostęp do wspólnego programu studiów, kursów open YUFE oraz zajęć prowadzonych przez specjalistów z partnerskich uczelni – bez konieczności wyjazdu z Polski.
Aleksandra Kowalska, członkini grupy roboczej Student Journey, podkreśla: „Studenci zyskali dostęp do wspólnego programu studiów YUFE i kursów prowadzonych przez specjalistów z innych europejskich uczelni. Różnorodność kulturowa przestała być przywilejem tych, których stać na wyjazd”.
Ważnym elementem projektu jest także rozwój kompetencji obywatelskich. UMK jako jedna z pierwszych uczelni w Polsce wdraża możliwość przyznawania punktów ECTS za wolontariat – zarówno w ramach USS, jak i zajęć ogólnouniwersyteckich.
O nowym modelu edukacji mówi również dr Tomasz Komendziński: „Tradycyjne studia to za mało. Świat potrzebuje elastycznych umysłów. YUFE to przestrzeń serwisowania potencjału i budowania Paszportu Wyobraźni”.
– Wyobraźnia w edukacji i kształceniu akademickim to nie tylko ważne czynniki zmiany, ale praktycznie – na lokalnym i globalnym rynku pracy – to składowa kompetencji kluczowych, kompetencji przyszłości – czyli myślenia kreatywnego, elastycznego oraz krytycznego. Ich rozwojowi sprzyja także mobilność międzynarodowa, wymiana doświadczeń i perspektyw oraz prowadzenie studentocentrycznego kształcenia – stwierdza dr Anna Kola.
W ramach YUFE UMK współtworzy również nową wizję europejskiej edukacji akademickiej, rozwijając nowoczesne modele wsparcia dla doktorantów i młodych naukowców. Szczególne znaczenie ma tu integracja kształcenia doktoranckiego i podoktorskiego z wartościami promowanymi przez sojusz YUFE, takimi jak odpowiedzialność społeczna badań, interdyscyplinarność oraz otwartość na współpracę międzynarodową.
Realizacji tych celów służy rozwijany w ramach konsorcjum kompleksowy model szkoleń doktoranckich i podoktorskich, wspierający rozwój kariery naukowej oraz promujący odpowiedzialne praktyki badawcze w europejskiej przestrzeni akademickiej.
Jednym z najważniejszych przedsięwzięć w tym obszarze jest program YUFE4Postdocs, finansowany ze środków działań Marie Skłodowska-Curie w ramach programu Horyzont Europa. Dzięki niemu 55 młodych naukowców prowadzi badania na uczelniach partnerskich YUFE, koncentrując się na wyzwaniach i możliwościach rozwoju współczesnych miast. Program wzmacnia międzynarodową współpracę badawczą oraz tworzy przestrzeń do rozwoju nowego pokolenia europejskich liderów nauki.
Badania i współpraca naukowa
YUFE staje się dla Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu nie tylko przestrzenią współpracy edukacyjnej, ale również dynamicznie rozwijającą się platformą współpracy naukowej. Dzięki udziałowi w sojuszu naukowcy, osoby realizujące doktoraty i pracownicy administracyjni zyskują dostęp do międzynarodowych sieci badawczych, warsztatów grantowych oraz wspólnych projektów realizowanych z partnerami z całej Europy.
Szczególną rolę odgrywają oddolne sieci tematyczne, takie jak BioYUFE, LingYUFE czy YUFE Law Network, które integrują środowiska akademickie wokół wspólnych zainteresowań badawczych i dydaktycznych.
– „Ogromną wartością współpracy w ramach YUFE są oddolne sieci tematyczne BioYUFE, LingYUFE czy YUFE Law Network, które łączą studentów i pracowników uczelni partnerskich, tworząc żywe platformy wspólnego kształcenia i wymiany naukowej. W ten sposób YUFE tworzy przestrzeń dla osób, które chcą czegoś więcej niż może zaoferować jedna instytucja” – podkreśla Anna Prykanowska.
Jednym z najbardziej aktywnych uczestników współpracy międzynarodowej jest Wydział Prawa i Administracji UMK. Jak zaznacza prof. Maciej Serowaniec, dziekan tego wydziału: „obecność w YUFE daje wydziałowi możliwość realnego współtworzenia europejskiej edukacji prawniczej przyszłości, zarówno poprzez wspólne programy dydaktyczne, jak i rozwój międzynarodowych sieci badawczych”.
Istotnym elementem działań sojuszu jest także łączenie badań naukowych z praktyką społeczną. Przykładem tego podejścia jest działalność YUFE International Legal Clinics Network oraz inicjatywy rozwijane na UMK, takie jak Poradnia Tworzenia Stron WWW.
– YUFE zainspirowało nas do stworzenia Poradni Tworzenia Stron WWW. Staramy się przekazywać wiedzę w sposób praktyczny i przystępny, aby wyniki badań znajdowały zastosowanie także w realnej rzeczywistości – mówi dr Przemysław Krysiński z Wydziału Filozofii i Nauk Społecznych UMK.
Jednym z najważniejszych projektów rozwijających współpracę naukową w ramach sojuszu jest YUFERING (YUFE Transforming R&I through Europe-wide Knowledge Transfer), realizowany przez dziesięciu partnerów konsorcjum YUFE w ramach programu Horyzont 2020. Projekt koncentrował się na budowaniu nowoczesnego i społecznie odpowiedzialnego modelu badań oraz innowacji w europejskich uniwersytetach. Jego celem było wypracowanie wspólnych standardów i praktyk w zakresie badań i innowacji, podobnie jak wcześniej udało się to osiągnąć w obszarze edukacji. W ramach YUFERING partnerzy YUFE rozwijali model społecznie zaangażowanych badań, wzmacniali transfer wiedzy między uczelniami a społeczeństwem oraz tworzyli strategie otwartej nauki (Open Science). Projekt umożliwił również rozwój wspólnych mechanizmów wspierających badania naukowe, budowę nowych sieci współpracy oraz wymianę dobrych praktyk pomiędzy uczelniami partnerskimi.
Dzięki takim inicjatywom YUFE staje się przestrzenią nie tylko wspólnego kształcenia, ale także projektowania nowoczesnego modelu europejskiej nauki – opartej na współpracy, otwartości i realnym wpływie społecznym.
Równość, różnorodność i inkluzywność
Jednym z najważniejszych fundamentów sojuszu są wartości związane z równością, różnorodnością i inkluzywnością. Uniwersytet Mikołaja Kopernika aktywnie uczestniczy w pracach grupy YUFE Equity, Diversity and Inclusivity (WP9), współtworząc europejskie standardy w zakresie polityk równościowych i budowania otwartego środowiska akademickiego.
Jak podkreśla prof. Aleksandra Derra, udział UMK w YUFE otworzył uczelnię na nowy wymiar międzynarodowej współpracy: „Obecność UMK w YUFE wprowadziła nasz uniwersytet w realną, faktyczną i wielostronną współpracę międzynarodową. Nauczyliśmy się pracować w formule opartej na wielości głosów i perspektyw, ale jednocześnie zakorzenionej we wspólnocie wartości takich jak równość, różnorodność i inkluzywność”.
Współpraca w ramach WP9 pozwoliła nie tylko korzystać z doświadczeń uczelni partnerskich, ale również dzielić się własnymi rozwiązaniami i praktykami.
– Nauczyliśmy się czerpać z praktyk i procedur równościowych funkcjonujących od lat na innych uniwersytetach, ale wnieśliśmy także własne doświadczenia, przekonując się, jak ważny jest nasz głos – zaznacza prof. Derra.
Jednym z najcenniejszych efektów tej współpracy okazały się trwałe relacje międzynarodowe budowane pomiędzy pracownikami uczelni partnerskich.
– Najbardziej cenię relacje z ludźmi, jakie powstały przez te wszystkie lata pracy w WP9 YUFE. Dzięki nim mogę dziś zwrócić się bezpośrednio do osób z innych uniwersytetów i wiem, że otrzymam wsparcie. Te relacje dalece wykraczają poza cele realizowane wyłącznie w ramach YUFE i z pewnością budują międzynarodową współpracę na długo – dodaje nasza rozmówczyni.
Międzynarodowe środowisko pracy i studiowania rozwija również kompetencje społeczne i międzykulturowe całej społeczności akademickiej.
Dzięki YUFE wartości związane z otwartością, inkluzywnością i dialogiem międzykulturowym stają się na UMK nie tylko elementem strategii, ale codzienną praktyką akademicką.
Europejskie standardy i procedury antymobbingowe
Współpraca w ramach YUFE wpłynęła również na rozwój polityk antydyskryminacyjnych i antymobbingowych na UMK.
Dr Bartłomiej Chludziński, uczestniczący w pracach zespołu YUFE Equity, Diversity and Inclusivity, zaznacza: „Treść naszych wewnętrznych regulacji została ukształtowana nie tylko w oparciu o doświadczenia społeczności UMK, ale również na podstawie dobrych praktyk uczelni tworzących YUFE”.
– Dzięki sojuszowi YUFE możemy dziś powiedzieć, że nasza polityka antydyskryminacyjna i antymobbingowa nie odbiega od europejskiego standardu – dodaje.
Wymiana doświadczeń między uczelniami partnerskimi pozwala UMK stale rozwijać procedury wspierające bezpieczne i inkluzywne środowisko pracy i nauki.
Uniwersytet przyszłości
Dla wielu osób zaangażowanych w projekt YUFE stał się czymś więcej niż tylko europejskim programem współpracy.
– YUFE wpłynęło na moje życie nie tylko zawodowo – zmieniło także sposób, w jaki myślę o funkcjonowaniu uniwersytetów i wspólnoty akademickiej – mówi prof. Jadwiga Biegańska.
Z kolei Aleksandra Śnieć z Działu Międzynarodowych Partnerstw i Mobilności Edukacyjnej podkreśla: „Dla mnie YUFE to coś znacznie więcej niż tylko projekt – to ważna część mojej drogi życiowej. Do inicjatywy dołączyłam jeszcze jako studentka zaangażowana w działania dwóch poradni YUFE. Z czasem zostałam reprezentantką UMK w Forum Studenckim YUFE, a od roku jestem koordynatorką całej sieci YUFE Help Desk. YUFE towarzyszy mi również w codziennym rozwoju – korzystam z oferowanych kursów językowych, uczestniczę w wykładach otwartych i innych wydarzeniach. Dzięki YUFE zdobyłam nie tylko wiedzę i konkretne umiejętności, ale także cenne doświadczenie w środowisku międzynarodowym. To przestrzeń, która pozwoliła mi rozwinąć kompetencje społeczne i organizacyjne, nawiązać inspirujące kontakty i poczuć się częścią większej, europejskiej wspólnoty”.
Natomiast Marta Żuchowska z DMPiME uważa: „Jako DAO na co dzień współpracuję z ekspertami z Europy w mojej dziedzinie. To jest chyba najcenniejsze. Mam możliwość wymiany doświadczeń na bieżąco. Współtworzymy ofertę dla dziesiątek studentów na studiach wspólnych i poza nimi”.
Wspólny mianownik tych doświadczeń pozostaje jeden: budowanie nowoczesnego uniwersytetu europejskiego, który łączy edukację, badania i odpowiedzialność społeczną.
– Dziś w Europie funkcjonuje i rozwija się ponad 60 konsorcjów. Udział w aliansach przestaje być przywilejem, a staje się standardem. Powinniśmy umieć sprostać temu standardowi, szczególnie, że wnosi on dużo korzyści dla naszych pracowników i pracowniczek, osób studiujących oraz w szkołach doktorskich – dodaje dr Anna Kola.
Podsumowuje dr Tomasz Komendziński: „Ucz się lokalnie. Myśl globalnie. Projektuj przyszłość”.
Więcej niż projekt
Gdyby szukać jednego słowa opisującego rolę UMK w YUFE, byłoby nim „lider” – nie ze względu na formalny status, lecz dlatego, że nasz uniwersytet realnie wyprzedza inne uczelnie: we wprowadzaniu punktów ECTS za wolontariat, budowaniu sieci poradni dla mieszkańców i tworzeniu wspólnych studiów odpowiadających na wyzwania współczesnych miast. Dla studiujących YUFE staje się przestrzenią rozwoju szerzej, odważniej i bardziej międzynarodowo, dla pracujących – codzienną szkołą elastyczności i współpracy z europejskimi partnerami. Jak zauważa prodziekan ds. kształcenia WNoZiGP prof. Czesław Adamiak, praca nad Urban Sustainability Studies pokazała realny potencjał YUFE do zmiany myślenia o międzynarodowym kształceniu: od odtwarzania schematów ku projektowaniu studiów zgodnych z potrzebami świata i studiujących.
Projekt YUFE zatem to nie jedynie działania realizowane w ramach poszczególnych grup roboczych, ale trwała i spójna zmiana instytucjonalna. Czy jest jeszcze coś do zrobienia? Całe mnóstwo inicjatyw i działań. Uczmy się od naszych partnerów, ale też przekazujmy to, co my mamy dobrego – wspaniałych, oddanych wykładowców, pełnych pasji studentów i studentki, ciekawe programy studiów oraz dobre warunki do realizacji badań naukowych.
YUFE to więc nie tylko projekt, ale trwała zmiana sposobu myślenia o tym, czym może być uniwersytet: otwarty na miasta i region, zakorzeniony w Europie, gotowy na przyszłość.
Więcej informacji: https://yufe.umk.pl i https://yufe.eu.
Dr hab. Magdalena Barwiołek, prof. UMK – prorektorka UMK ds. kontaktów międzynarodowych
Druga edycja konferencji YUFE CommUNIty „Connecting Cultures”, zorganizowana w maju 2026 roku na UMK w Toruniu, zgromadziła europejskich partnerów pracujących z osobami z doświadczeniem migracyjnym. Wydarzenie łączyło refleksję naukową z praktyką i stanowiło pierwsze spotkanie na żywo sieci YUFE Community Engagement Network. Program obejmował wykłady, prezentacje organizacji pozarządowych oraz warsztaty dotyczące integracji, edukacji międzykulturowej i dobrostanu osób zaangażowanych społecznie. Ważnym elementem była również wizyta w Fundacji FreeDom, która przybliżyła znaczenie oddolnych inicjatyw i tworzenia bezpiecznych, inkluzywnych przestrzeni. Efektem konferencji jest m.in. koncepcja gry miejskiej wspierającej edukację międzykulturową oraz podkreślenie roli współpracy między uczelniami a społecznościami w rozwiązywaniu współczesnych wyzwań.
Wiosenna edycja YUFE Academy obejmowała cykl wydarzeń poświęconych współczesnym wyzwaniom społecznym, takim jak prawa człowieka, rozwój miast i ochrona środowiska. Spotkania miały charakter międzynarodowy i służyły wymianie doświadczeń oraz wspólnemu poszukiwaniu rozwiązań w dialogu między nauką a społeczeństwem. Program obejmował wykłady online i wydarzenia stacjonarne, w tym prezentacje badań młodych naukowców oraz dyskusje o nowych podejściach do feminizmu i współpracy społecznej. Istotnym elementem były również spotkania dotyczące relacji między rozwojem a ochroną środowiska oraz wpływu dużych inwestycji na społeczności lokalne. Cykl zakończyły wydarzenia poświęcone wzmacnianiu sprawczości w demokracji, podkreślające znaczenie aktywnego uczestnictwa i budowania poczucia wpływu. (m.b.)
