W這dzimierz Karaszewski
TORU垶KA EKONOMIA - TW紑CY I DZIEJE
Prof. Jerzy Liczkowski
Fot. nades豉na

Pocz徠ek Wydzia逝 Nauk Ekonomicznych i Zarz康zania Uniwersytetu Miko豉ja Kopernika w Toruniu datuje si na dzie 13 czerwca 1968 roku, kiedy to minister o鈍iaty i szkolnictwa wy窺zego wyda zarz康zenie o powo豉niu w Uniwersytecie Miko豉ja Kopernika w Toruniu Instytutu Ekonomicznego, jako jednostki na prawach wydzia逝. Decyzja ministra by豉 odpowiedzi na podj皻 rok wcze郾iej przez Senat UMK uchwa喚 o wyst徙ieniu do ministerstwa z wnioskiem o utworzenie Instytutu.

W przeciwie雟twie do pi璚iu pierwszych wydzia堯w Uniwersytetu, powsta造ch ze znacz帷ym udzia貫m uczonych znakomitego polskiego Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, a tak瞠 Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, Instytut Ekonomiczny by tworzony od podstaw. Nie oznacza to, 瞠 tradycja, b璠帷a dziedzictwem zw豉szcza Uniwersytetu Stefana Batorego, nie mia豉 wp造wu na rozw鎩 instytutu, a p騧niej wydzia逝. Stanowi豉 ona fundament, na kt鏎ym wzrasta i wzrasta Uniwersytet z jego wszystkimi wydzia豉mi. W przypadku Wydzia逝 Nauk Ekonomicznych i Zarz康zania do陰czy豉 jeszcze tradycja wysoko cenionej pozna雟kiej szko造 ekonomii, a to g堯wnie za spraw przeniesionych s逝瘺owo z Akademii Ekonomicznej w Poznaniu do naszego Uniwersytetu: profesora Jerzego Liczkowskiego (w 1966 roku) i profesora Jerzego Tomali (z pocz徠kiem 1969 roku).

Profesor Jerzy Liczkowski by pracownikiem Wy窺zej Szko造 Ekonomicznej w Poznaniu od 1951. Rozpocz掖 ja虺o asystent w Katedrze Statystyki, od 1955 roku by zatrudniony w Katedrze Ekonomiki Handlu Wewn皻rznego na stanowisku adiu要kta, a od 1963 na stanowisko docenta w Zak豉dzie Ekonomiki Rolnictwa. Po przeniesieniu do UMK, od wrze郾ia 1967 do sierpnia 1968, roku pe軟i obowi您ki organizatora Instytutu Ekonomicznego. Z dniem 1 wrze郾ia 1968 obj掖 funkcj dyrektora Instytutu, kt鏎a by豉 r闚nowa積a z funkcj dziekana wydzia逝. Pe軟i jednocze郾ie funkcje: kierownika Zak豉du Ekonomiki Rolnictwa i Przedsi瑿iorstw Rolnych oraz kuratora Zak豉du Matematyki, Statystyki i Ekonometrii. Konsekwentnie zabiega o zapewnienie odpowiedniej obsady kadrowej instytutu oraz jego wyposa瞠nie materialne. W pierwszych latach Instytut prowadzi nauczanie w ramach dw鏂h kierunk闚 studi闚 ekonomicznych - ekonomiki przemys逝 i ekonomiki rolnictwa. Profesor Liczkowski by tw鏎c drugiego z nich. Jego zamiarem by這 utworzenie od 1975 roku dw鏂h kolejnych kierunk闚: ekonomiki budownictwa i inwestycji oraz ekonomiki us逝g turystycznych i rekreacyjnych. Zamiar ten powi鏚 si jedynie cz窷ciowo. W 1996 roku Instytut podj掖 nauczanie na pierwszym z wymienionych kierunk闚.

Profesor Jerzy Tomala jeszcze jako student, w 1951 roku, podj掖 prac w charakterze zast瘼cy asystenta w Katedrze Planowania i Polityki Ekonomicznej Wy窺zej Szko造 Ekonomicznej w Poznaniu, kierowanej przez prof. Seweryna Kruszczy雟kiego, wysoko cenionego w Polsce i za granic uczonego. W katedrze tej pracowa do stycznia 1969 roku, pe軟i帷 kolejno funkcje asystenta, st. asystenta, adiunkta i docenta. Odby te sta瞠 zagraniczne, mi璠zy innymi w latach 1966-1967 w Uniwersytecie Kalifornijskim
w Berkeley i w Brookings Institution w Waszyngtonie.

Wraz z zatrudnieniem w Uniwersytecie Miko豉ja Kopernika obj掖 funkcj zast瘼cy dyrektora Instytutu Ekonomicznego oraz kierownika Zak豉du Planowania i Polityki Ekonomicznej, wnosz帷 do Instytutu bogate i unikatowe w owych czasach do鈍iadczenia. By uznanym uczonym i wybitnym wyk豉dowc. W 1978 roku, jako pierwszy spo鈔鏚 pracownik闚 wydzia逝, zosta prorektorem Uniwersytetu, pierwszym zast瘼c rektora.

Pytany o "ojc闚 za這篡cieli" Wydzia逝 wymieni豚ym, obok profesor闚 Liczkowskiego i Tomali, profesor闚 Stanis豉wa Sudo豉, Kazimierza Czy積iewskiego, tw鏎c闚 kierunk闚 studi闚: ekonomika przemys逝 oraz ekonomika inwestycji i budownictwa, a tak瞠 profesora Kazimierza Soko這wskiego, kt鏎y by wsp馧organizatorem Instytutu Ekonomicznego i wni鏀 olbrzymi wk豉d w budowaniu potencja逝 intelektualnego toru雟kiej ekonomii.

W 1976 roku nast徙i這 przekszta販enie Instytutu Ekonomicznego w Wydzia Nauk Ekonomicznych. Funkcj dziekana Wydzia逝 obj掖 profesor Stanis豉w Sudo, kt鏎y wraz z zatrudnieniem w Uniwersytecie Miko豉ja Kopernika, od 1970 roku, kierowa Zak豉dem Ekonomiki i Organizacji Przemys逝. Wcze郾iej profesor S. Sudo by zatrudniony w Szkole G堯wnej Planowania i Statystyki oraz warszawskich instytutach naukowo-badawczych.

Obok wykonywania rozlicznych obowi您k闚 organizacyjnych na rzecz wydzia逝 i ca貫go Uniwersytetu, a tak瞠 dydaktycznych, by niezwykle zaanga穎wany w realizacj wa積ych bada empirycznych dotycz帷ych preferencji konsumpcyjnych, dostosowa polskich przedsi瑿iorstw do warunk闚 gospodarki rynkowej oraz czynnik闚 ich rozwoju i upadku. Wyniki tych bada nie tylko przyczyni造 si do rozwoju nauki, ale mia造 szczeg鏊ny walor aplikacyjny. Wszystkie one by造 badaniami zespo這wymi, w wielu przypadkach interdyscyplinarnymi. Kieruj帷 zespo豉mi, prof. S. Sudo stworzy w Toruniu prawdziw szko喚 bada empirycznych nad gospodark, kt鏎a p騧niej zaowocowa豉 prowadzeniem przez cz這nk闚 zespo堯w bada obejmuj帷ych r騜ne obszary tematyczne. G堯wnym dzie貫m obecnej dzia豉lno軼i naukowej profesora Sudo豉 s wysoko cenione opracowania naukowe dotycz帷e umiejscowienia nauk o zarz康zaniu w nauce oraz ich metodologii.

Profesor Stanis豉w Sudo jest pierwszym i dot康 jedynym pracownikiem Wydzia逝 Nauk Ekonomicznych i Zarz康zania, kt鏎y w uznaniu wybitnych zas逝g, zosta wyr騜niony zaszczytnym tytu貫m doktora honoris causa Uniwersytetu Miko豉ja Kopernika w Toruniu.

Prof. Stanis豉w Sudo
Fot. nades豉na

Profesora Kazimierz Czy積iewski podj掖 etatow prac w Uniwersytecie Miko豉ja Kopernika w Toruniu w 1976 roku, wcze郾iej przez dwa lata prowadzi wyk豉dy zlecone. W rezultacie jego stara powsta Zak豉d Ekonomiki Budownictwa i Inwestycji, kt鏎ego zosta kierownikiem. Zrealizowany zosta tak瞠 wspomniany zamiar rozszerzenia oferty edukacyjnej Instytutu o studia z zakresu ekonomiki inwestycji i budownictwa. Profesor Kazimierz Czy積iewski by wybitnym znawc problematyki finansowania inwestycji. Jego wiedza, zainteresowania naukowe i dorobek badawczy by造 oparte na wyj徠kowych do鈍iadczeniach praktycznych wyniesionych z pracy w bankowo軼i. W 1932 roku, b璠帷 na drugim roku studi闚, rozpocz掖 prac w Banku Gospodarstwa Krajowego w Gdyni, gdzie po odbyciu sta篡 zagranicznych w Londynie, Antwerpii i Hamburgu obj掖 stanowisko kierownika wydzia逝 zagranicznego. Po zako鎍zeniu wojny organizowa oddzia Banku Gospodarstwa Krajowego w Gda雟ku, gdzie zosta prokurentem i kierownikiem oddzia逝 kredyt闚. W 1949 roku, przeniesiony s逝瘺owo do centrali Banku Gospodarstwa Krajowego, przekszta販onego w Bank Inwestycyjny, obj掖 stanowisko dyrektora departamentu kredyt闚, kt鏎ego zadaniem by這 zasilanie w 鈔odki finansowe przedsi瑿iorstw budowlanych. W 1958 roku zosta zatrudniony w Narodowym Banku Polskim na stanowisku dyrektora Departamentu Finansowania i Kredytowania inwestycji jednostek gospodarczych. W latach 1967-1974 by doradc prezesa Narodowego Banku Polskiego. Mo磧iwo嗆 czerpania przez wsp馧pracownik闚 i student闚 z szerokiej i wszechstronnej wiedzy profesora Czy積iewskiego i jego do鈍iadcze wnios這 nieocenion warto嗆.

Profesor Kazimierz Soko這wski zwi您a si z naszym Uniwersytetem w 1964 roku, podejmuj帷 prac na Wydziale Prawa i Administracji. Po powo豉niu Instytutu Ekonomicznego czynnie w陰czy si w prace organizacyjne zwi您ane z rozpocz璚iem dzia豉lno軼i dydaktycznej. Zorganizowa Katedr Ekonomii Politycznej i Historii My郵i Ekonomicznej, a nast瘼nie przez prawie dziesi耩 lat pe軟i funkcj jej kierownika.

W osobie profesora K. Soko這wskiego Instytut zyska nie tylko wybitnego uczonego, ale i do鈍iadczonego praktyka gospodarczego. W pierwszych latach okresu powojennego aktywnie dzia豉 na rzecz odbudowy kraju, podejmuj帷 si pracy na odpowiedzialnych stanowiskach rz康owych - podsekretarza stanu w Ministerstwie Aprowizacji i Handlu (1945-1947) i wiceprezesa Centralnego Urz璠u Planowania (1944-1949). Pracowa tak瞠 jako przedstawiciel ONZ w Afryce, pomagaj帷 w tworzeniu struktur pa雟twowych Dahomeju (dzisiejszy Benin). Do鈍iadczenia p造n帷e z praktyki Profesor wykorzystywa w swych przemy郵eniach naukowych, kt鏎e zaprezentowa w licznych publikacjach po鈍i璚onych g堯wnie problematyce struktury gospodarki, planowania regionalnego, dochod闚 w rolnictwie, problem闚 spo篡cia, renty gruntowej, strukturze konsumpcji. Nie ukrywa w nich wynik闚 krytycznej obserwacji zjawisk gospodarczych i to prawdopodobnie spowodowa這 usuni璚ie profesora z pracy w administracji rz康owej. Od 1956 roku profesor Soko這wski skoncentrowa si na pracy naukowo-badawczej w Polskiej Akademii Nauk. Prowadzi jednocze郾ie dzia豉lno嗆 dydaktyczn - w uczelniach ekonomicznych w υdzi, Szczecinie oraz w UMK.

Prof. Kazimierz Czy積iewski
Fot. nades豉na

Wydzia Nauk Ekonomicznych i Zarz康zania, nawi您uj帷 do tradycji wielu uczelni 鈍iata, postanowi przed kilkunastu laty upami皻nia postacie wybitnych profesor闚 poprzez nazwanie ich imieniem audytori闚. I tak mamy audytoria: profesora Jerzego Liczkowskiego (sala nr IV), profesora Kazimierza Soko這wskiego (sala nr III), profesora Kazimierza Czy積iewskiego (sala nr II), profesora Jerzego Tomali (sala nr I) oraz profesora Zygmunta Zieli雟kiego (sala nr VIII).

W鈔鏚 "ojc闚 za這篡cieli" toru雟kiej ekonomii nie wspomnia貫m profesora Zygmunta Zieli雟kiego, a to z racji tego, 瞠 rozpocz掖 prac na wydziale p騧niej ni wymienieni profesorowie (w 1981 roku). W latach 1981-1987 by dziekanem wydzia逝, przez wiele lat kierowa Katedr Ekonometrii i Statystyki. Nale瘸 do najwybitniejszych polskich ekonometryk闚, zapisuj帷 si w dorobku polskiej my郵i ekonomicznej autorstwem koncepcji dynamicznego modelowania zgodnego. Skupi wok馧 siebie grup pracownik闚 wydzia逝, tworz帷 ciesz帷y si wysokim uznaniem zesp馧 naukowo-badawczy. Cz窷 z nich dot康 prowadzi badania w zakresie modelowania dynamicznego.

Pocz徠ki wydzia逝 by造 bardzo trudne. Rozpoczyna z garstk pracownik闚, w wyj徠kowo trudnych warunkach lokalowych, z bardzo skromn w豉sn bibliotek i niewielkim zasobem literatury ekonomicznej w bibliotece uniwersyteckiej.

Pierwszynab鏎 na studia odby si ju we wrze郾iu 1968 roku. By豉 to historyczna rekrutacja i to nie tylko dlatego, 瞠 pierwsza, ale przede wszystkim z uwagi na niespodziewan liczb os鏏, kt鏎e przyst徙i造 do egzamin闚 wst瘼nych. Na jedno miejsce przypada這 oko這 10 kandydat闚. W kolejnych latach tak瞠 liczba staraj帷ych si o przyj璚ie na studia znacz帷o przewy窺za豉 liczb miejsc. Selekcja kandydat闚 sprawi豉, 瞠 studia rozpoczynali dobrzy, a nawet bardzo dobrzy absolwenci szk馧 鈔ednich. Ich studia, odbywane z udzia貫m niezwykle zaanga穎wanych, ambitnie wykonuj帷ych obowi您ki dydaktyczne nauczycieli akademickich, przynios造 efekt w postaci dobrego przygotowania zawodowego. W ten spos鏏 powsta i utrwala si wizerunek bardzo wysokiego poziomu prowadzonych w Toruniu studi闚 ekonomicznych.

Prof. Kazimierz Soko這wski
Fot. nades豉na

Nie豉tw drog rozwoju naukowego musieli przej嗆 tak瞠 zatrudnieni w Instytucie m這dzi pracownicy nauki, i to nie tylko za spraw trudnych warunk闚 materialnych (cz窷 nie posiada豉 nawet w豉snego biurka), "g這dowych" wynagrodze, du篡ch obci捫e dydaktycznych, ogranicze w odbywaniu sta篡 naukowych itp., ale przede wszystkim z uwagi na konieczno嗆 przeprowadzania post瘼owa zwi您anych z uzyskaniem stopni naukowych poza macierzyst uczelni.

Wydzia otrzyma prawo nadawania stopnia naukowego doktora dopiero po dwudziestu latach dzia豉lno軼i - w 1988 roku. Dzisiaj posiada pe軟e uprawnienia akademickie. Wi璚ej, nale篡 do nielicznych jednostek podstawowych posiadaj帷ych uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych w trzech dyscyplinach tych nauk oraz doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w dw鏂h dyscyplinach.

Pracownicy wydzia逝 prowadzili w ca造m okresie jego istnienia bardzo aktywn dzia豉lno嗆 naukowo-badawcz obejmuj帷 r騜ne obszary 篡cia gospodarczego. Powsta造 tu znane i cenione szko造 bada.

Przez pi耩dziesi徠 lat wydzia konsekwentnie realizowa postawione cele rozwojowe. Z pe軟 determinacj budowa potencja intelektualny oraz materialny na miar nowoczesnej europejskiej jednostki naukowo-dydaktycznej. Pod koniec trzydziestolecia swego istnienia, jako pierwszy w Uniwersytecie Miko豉ja Kopernika, przyj掖 ambitn strategi rozwoju na kolejne lata. Wytyczy豉 ona trudn drog do osi庵ni璚ia pozycji licz帷ego si w 鈍iecie o鈔odka naukowo-dydaktycznego, posiadaj帷ego zdolno嗆 czynnego uczestnictwa w g堯wnych nurtach bada z zakresu nauk ekonomicznych, a tak瞠 cenionego przez student闚 z kraju i z zagranicy miejsca odbywania studi闚. Postanowili鄉y przy tym, i b璠ziemy budowali w豉sn to窺amo嗆, kt鏎ej wyr騜nikiem b璠zie nauczanie i kreowanie biznesu spo貫cznie odpowiedzialnego.

Dzi瘯i systematycznemu doskonaleniu jako軼i studi闚 wydzia do陰czy do najwy瞠j notowanych w Polsce i cenionych na 鈍iecie o鈔odk闚 kszta販enia ekonomist闚 i mened瞠r闚, o czym 鈍iadcz krajowe akredytacje z wyr騜nieniem trzech prowadzonych kierunk闚 studi闚 - zarz康zanie (2010), finanse i rachunkowo嗆 (2015) i ekonomia (2018) oraz uzyskanie w 2015 roku, przez jako pierwsz w Polsce publiczn uczelni, presti穎wej 鈍iatowej akredytacji szk馧 biznesu AACSB (The Association to Advance Collegiate Schools of Business). Obecnie Wydzia rozpocz掖 post瘼owanie dla uzyskania kolejnych akredytacji 鈍iatowych - EQUIS i AMBA . Potwierdzeniem miejsca w鈔鏚 uczelni biznesowych jest te umiejscowienie dw鏂h z realizowanych przez wydzia program闚 na li軼ie stu najlepszych na 鈍iecie.

Wydzia szczyci si te licznymi sukcesami swoich absolwent闚, odnoszonymi nie tylko w pe軟ieniu wa積ych funkcji w r騜nych podmiotach gospodarczych, korporacjach ponadnarodowych, bankach i instytucjach finansowych, jednostkach administracji pa雟twowej i samorz康owej, ale tak瞠 jako w豉軼icieli prywatnych przedsi瑿iorstw.

Prof. W這dzimierz Karaszewski jest pracownikiem naukowym Wydzia逝 Nauk Ekonomicznych i Zarz康zania UMK; by tak瞠 prorektorem UMK.

Najkr鏂ej dzieje toru雟kiej ekonomii mo積a zapisa w nast瘼uj帷ym kalendarium g堯wnych ich wydarze:

1968 - Zarz康zenie ministra o鈍iaty i wychowania o powo豉niu w Uniwersytecie Miko豉ja Kopernika w Toruniu Instytutu Ekonomicznego;

1976 - przekszta販enie Instytutu Ekonomicznego w Wydzia Nauk Ekonomicznych;

1987 - uzyskanie uprawnie do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych w dyscyplinie ekonomia;

1991 - zako鎍zenie I etapu budowy gmachu Wydzia逝, rozpocz皻ego w 1986 r. (wmurowanie aktu erekcyjnego 19 sierpnia 1987 r.);

1993 - przekszta販enie Wydzia逝 Nauk Ekonomicznych w Wydzia Nauk Ekonomicznych i Zarz康zania;

1993 - uzyskanie uprawnie do nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w dyscyplinie ekonomia;

1998 - uzyskanie uprawnie do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych w dyscyplinie nauki o zarz康zaniu;

2000 - zako鎍zenie II etapu budowy gmachu Wydzia逝;

2002 - zesp馧 student闚 Wydzia逝 osi庵a jeden najwi瘯szych sukces闚 student闚 polskich szk馧 wy窺zych kszta販帷ych ekonomist闚 - zwyci瘰two w presti穎wym 鈍iatowym konkursie L`Or嶧l e-Strat Challenge i zdobycie tytu逝 mistrz闚 鈍iata (wcze郾iej mistrz闚 Europy);

2003 - uzyskanie uprawnie nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w dyscyplinie nauki o zarz康zaniu;

2004 - zako鎍zenie III etapu budowy gmachu Wydzia逝;

2004 - nadanie gmachowi Wydzia逝 nazwy Collegium Jana Paw豉 II

2014 - uzyskanie uprawnie do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych w dyscyplinie finanse;

2015 - uzyskania mi璠zynarodowej akredytacji AACSB.

Kalendarium opracowa豉 K. Zawadzka
- kierownik Dziekanatu Wydzia逝 Nauk Ekonomicznych i Zarz康zania.