Ewa Walusiak-Bednarek
NOWE KIERUNKI, NOWE KONCEPCJE
Fot. Andrzej Romański

W roku akademickim 2015/2016 Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu uruchomił dziesięć nowych kierunków studiów, rok później - sześć. W tym roku planuje się utworzenie kolejnych czterech. Chociaż oferta dydaktyczna Uniwersytetu stale jest modyfikowana, to jednak widać wyraźnie, że z każdym rokiem nowości jest mniej. Widać też, że zmienia się koncepcja ich tworzenia.

Koncepcje kierunków, które powstały w ostatnich latach, mają pewne specyficzne cechy. Do najbardziej typowych należą: wąska, unikatowa specjalizacja (biologia sądowa, prawo ochrony środowiska, chemia kosmetyczna, architektura wnętrz, gospodarka przestrzenna), korespondencja z potrzebami rynku pracy i zaangażowanie interesariuszy (lingwistyka praktyczna i copywriting, komunikacja i psychologia w biznesie) oraz interdyscyplinarność (organizacja opieki nad osobą starszą, architektura informacji, pedagogika medialna). Nierzadko jeden kierunek nosi wszystkie wymienione cechy. Do tej pory z inicjatywą uruchomienia nowych kierunków występowały wydziały. Podstawowym celem czasochłonnych działań prowadzących do utworzenia kierunku, było pozyskanie większej liczby kandydatów, co w dobie niżu demograficznego i ówczesnych zasad finansowania uczelni stanowiło swoistą konieczność. Uruchamiane w ostatnich latach kierunki z reguły odnosiły sukces rekrutacyjny (psychologia, biologia sądowa, architektura wnętrz, gospodarka przestrzenna, bezpieczeństwo wewnętrzne), zdarzały się jednak sytuacje pod tym względem zaskakujące. Z mniejszym niż można było oczekiwać zainteresowaniem kandydatów spotkały się np. pedagogika medialna (mimo tego, że zainteresowanie tradycyjną pedagogiką jest stale ogromne, a nowy kierunek doskonale wpisuje się w potrzeby rynku pracy) czy organizacja opieki nad osobą starszą (którą bez przesady można uznać za kierunek przyszłości).

W zeszłym roku na Wydziale Humanistycznym uruchomiono długo oczekiwaną psychologię. W tym roku oferta dydaktyczna UMK wzbogaciła się o sport i wellness, a w przyszłym planowany jest pierwszy nabór na weterynarię. Psychologia i weterynaria to kierunki jak najbardziej tradycyjne, odpowiadające klasycznie wyodrębnianym dziedzinom wiedzy. Sport i wellenss, mimo pionierskiego w skali kraju profilu, podobnie jak psychologia i weterynaria, wypełnia wieloletnią edukacyjną lukę regionu. Chociaż prace merytoryczne związane z uruchomieniem tych trzech kierunków wykonują oczywiście pracownicy zaangażowanych wydziałów, to jednak inicjatywa ich utworzenia należy do władz rektorskich, konieczne też było podjęcie wielu działań organizacyjnych na poziomie centralnym. Kierunki te mają charakter strategiczny. Oznacza to z jednej strony, że powstają po analizie potrzeb regionu (zarówno edukacyjnych, jak i rynkowych) oraz perspektyw jego rozwoju, z drugiej strony - są dla uczelni istotne, bo poszerzają zakres jej badań naukowych, tym samym wymiernie wpływając na pozycję UMK w światowej nauce. W bazie SciVal w zestawieniu uwzględniającym rok 2017 waga publikacji w dziedzinie psychologii na UMK wzrosła przeszło dwukrotnie w porównaniu z wcześniejszymi zestawieniami. Bardziej przyziemną korzyścią dla uczelni będzie także spadek tzw. wskaźnika dostępności (i w konsekwencji możliwość wzrostu dotacji ministerialnej). Powołując Katedrę Psychologii na Wydziale Humanistycznym, Uniwersytet utworzył etaty dla kilkunastu pracowników naukowo-dydaktycznych, także kilkanaście etatów (na razie badawczych) będzie w Centrum Weterynarii. Wskaźnik dostępności spadnie w przyszłym roku również dlatego, że Uniwersytet zaproponował kandydatom o 800 miejsc mniej niż w roku ubiegłym. Przede wszystkim zamknięto wiele kierunków niestacjonarnych (archiwistyka i zarządzanie dokumentacją, historia, studia bałtyckie, wojskoznawstwo, zarządzenie informacją i bibliologia, dziennikarstwo i komunikacja społeczna, politologia, stosunki międzynarodowe, prawo ochrony środowiska i doradztwo podatkowe); uruchomiono jednak studia niestacjonarne z informatyki stosowanej oraz z komunikacji i psychologii w biznesie. Zlikwidowano również kilka kierunków stacjonarnych: agrobiologię, politykę publiczną (studia pierwszego stopnia) oraz prawo ochrony środowiska i edukację artystyczną w zakresie sztuk plastycznych (studia drugiego stopnia). Poza tym Wydział Prawa i Administracji zdecydował się na radykalne zmniejszenie limitu miejsc na prawo (z 620 do 250). Cele zmian to wyselekcjonowanie najlepszych kandydatów (choć Wydział zajmuje drugie miejsce w kampusie toruńskim, jeśli chodzi o liczbę przyjętych w zeszłym roku absolwentów z najlepszym wynikiem na maturze), poprawa warunków i jakości kształcenia oraz obniżenie kosztów dydaktyki.