Tomasz Kompanowski
KREOWANIE INNOWACJI. BUDOWA FUNDAMENTÓW UNIWERSYTETU TRZECIEJ GENERACJI

Uczelnie i instytuty badawcze krajów wysokorozwiniętych swoje systemy zarządzania własnością intelektualną wprowadzały w latach siedemdziesiątych ubiegłego stulecia i dzisiaj potrafią pozyskiwać od biznesu nawet połowę swoich przychodów. Od kilkunastu lat staramy się również w Polsce stworzyć warunki do współdziałania nauki i biznesu. Podejmujemy działania mające zainteresować biznes zwiększaniem konkurencyjności poprzez inwestowanie w innowacje oparte na wiedzy.

Firma NZOZ Pracowania Genetyki Nowotworów ściśle współpracująca z UMK w zakresie realizacji "Voucherów badawczych".
Fot. Andrzej Romański

Akademicki Inkubator Przedsiębiorczości UMK od wielu lat prowadzi działania na rzecz przygotowania warunków umożliwiających komercjalizację badań naukowych oraz rozwinięcie przedsiębiorczości kadry naukowej i studentów. W poprzednich latach wsparciem dla tej działalności były fundusze z projektów zewnętrznych, które regularnie pozyskiwano zarówno z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, jak i z Ministerstwa Gospodarki, Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, Ośrodka Przetwarzania Informacji oraz Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

Efektem działań projektowych i pozaprojektowych było uzyskanie bardzo dobrych wyników w zakresie liczby osób przeszkolonych w obszarze zagadnień związanych z przygotowaniem własnego biznesu oraz ochrony własności intelektualnej, co jest kluczowe dla powstawania dobrze zaprojektowanych firm typu spin off i spin out. Prawie 500 osób skorzystało z udziału w szkoleniach i warsztatach, a ponad 400 osób nauczyło się przygotować własny biznesplan. Bardzo istotnym elementem całego systemu przygotowania transferu wiedzy do gospodarki było podpisanie ponad 40 umów z lokalnymi przedsiębiorcami, przyjmującymi naukowców-stażystów z UMK oraz delegowanie ponad 50 pracowników naukowych do odbycia płatnych staży w przedsiębiorstwach. Dopełnieniem procesu było przyjęcie ponad 20 przedsiębiorców na płatny staż w Uczelni. Udało się wyposażyć wiele osób w narzędzia niezbędne do wprowadzania innowacji i wykorzystania potencjału toruńskich naukowców.

Wszystkie te działania przygotowały grunt pod dalsze prace, związane z prezentacją dorobku naukowego i włączeniem naukowców do tworzenia własnych firm, wykorzystujących wyniki badań naukowych. Organizowane od 2009 roku spotkania naukowców i przedsiębiorców pod nazwą "Forum Przedsiębiorczości Akademickiej" zdecydowanie zmieniło postrzeganie biznesu akademickiego zarówno przez naukowców, jak i przez przedsiębiorców. Przygotowanie spotkań "Nauka-Biznes" umożliwiły środki z Programu NCBiR "Kreator Inowacyjności", a później Programu MNiSW "Inkubator Innowacyjności". Dzięki spotkaniom naukowcy nauczyli się rozumieć sposób funkcjonowania biznesu oraz zapoznali się z oczekiwaniami przedsiębiorstw. Przedstawiciele firm podczas tych spotkań odkryli możliwości wprowadzania innowacji w zupełnie nowych obszarach. Oba te środowiska zaczęły ze sobą rozmawiać, co było bardzo trudną barierą do pokonania.

Jednym z głównych projektów systemowych, wspierających rozwój kontaktów biznesu i nauki, jest Program "Inkubator Innowacyjności". Poprzednią edycję "Inkubatora Innowacyjności" w UMK należy zaliczyć do wyjątkowo udanych, przede wszystkim dlatego, że udało się wypracować formułę spotkań nauki i biznesu, zaangażować lokalny biznes w poszukiwanie wspólnych dróg rozwoju, uczulić na możliwe do pozyskania innowacje pochodzące od naukowców. Jeśli zważymy, iż zaledwie 8% przedsiębiorców w Polsce uznaje nakłady na działalność badawczo-rozwojową za skuteczny sposób uzyskania przewagi konkurencyjnej i wartościowe źródło innowacyjności, to w tym kontekście działania zmierzające do radykalnego wzrostu tych nakładów wydają się zasługiwać na wsparcie.

W celu dotarcia z informacją o potencjale Uniwersytetu AIP UMK uruchomiło w 2014 roku portal "Akademicka Platforma Innowacji" (www.innowacje.umk.pl), który prezentuje oferty badawcze i innowacyjne technologie wytworzone przez naukowców z UMK. Każdy naukowiec i student ma możliwość zaprezentowania swojej oferty światu zewnętrznemu, natomiast przedsiębiorca może również zgłosić swoje oczekiwania naukowcom. Wynalazki o dużym potencjale komercjalizacyjnym zostały zgłoszone do międzynarodowej ochrony patentowej, aby uzyskać lepszą pozycję negocjacyjną w rozmowach z potencjalnymi inwestorami. Poza tym przygotowano demonstracyjne wersje wynalazków, a cztery spośród nich zostały zaprezentowane na międzynarodowych targach wynalazczości. Po raz pierwszy w historii Uczelni wynalazki naukowców z UMK otrzymały medale i wyróżnienia: 10 złotych medali, 3 srebrne, Puchar Przewodniczącego Jury (na Targach INPEX w Pittsburghu w USA, Concours Lépine -Targach Wynalazczości w Paryżu, na Targach INTARG w Krakowie, na Targach Brussels Innova w Brukseli).

Znalezienie wspólnego języka i sposobu komunikowania się jest procesem rozłożonym na lata, dlatego zarówno kierownictwo Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, jak i środowisko osób zajmujących się transferem technologii na uczelniach z entuzjazmem przyjęło decyzję o kontynuacji Programu, tym razem pod nazwą "Inkubator Innowacyjności Plus".

Obecnie AIP UMK pozyskał znaczące środki (2 miliony 400 tys. zł) na wsparcie budowy systemu komercjalizacji wiedzy i realizuje projekt o roboczym tytule "KUBUS- Komercjalizacja Uniwersyteckich Badań i Usług". Głównym celem projektu, realizowanego w konsorcjum z Centrum Transferu Technologii UMK Spółka z o. o., jest finansowe wsparcie 13 badań przedwdrożeniowych i doprowadzenie wynalazków o najwyższym potencjale komercjalizacyjnym do postaci demonstracyjnej. W projekcie funkcjonuje trzech brokerów innowacji, odpowiedzialnych za przygotowanie spotkań "Nauka-Biznes" oraz zebranie informacji o prowadzonych badaniach o potencjale komercjalizacyjnym na poszczególnych wydziałach uczelni. W ramach projektu ukonstytuował się Komitet Inwestycyjny, złożony głównie z przedstawicieli biznesu i funduszy inwestycyjnych, którego zadaniem jest ocena projektów badawczych pod kątem atrakcyjności biznesowej oraz monitorowanie przebiegu procesu ich komercjalizacji.

W związku z prowadzonym projektem, zapraszamy wszystkie zespoły badawcze, naukowców i studentów do zgłaszania swoich projektów badawczych i wynalazków o potencjale komercjalizacyjnym. W ramach działań projektowych mogą zostać opłacone:

  • procedura przygotowania opisu patentowego oraz międzynarodowego zgłoszenia wynalazku,
  • koszty badań przedwdrożeniowych (do 100 tys. zł),
  • promocja na targach wynalazczości w Polsce i na świecie,
  • wykonanie niezbędnych ekspertyz ekonomicznych w procesie komercjalizacji,
  • koszty podróży naukowców na spotkania z przedsiębiorcami lub koszty podróży i pobytu w uczelni przedstawicieli biznesu,
  • udział wynalazków w konkursach na prestiżowych Targach Innowacji w Polsce i na świecie,
  • wykonanie materiałów promocyjnych na temat wynalazków o największym potencjale komercjalizacyjnym,
  • badanie stanu techniki i czystości patentowej,
  • wycena własności intelektualnej,
  • ocena potencjału rynkowego wynalazku,
  • analiza gotowości wdrożeniowej,
  • opracowanie modelu biznesowego i ścieżek komercjalizacji.

Wszelkie działania w projekcie tzn. cały proces komercjalizacji (pośredniej lub bezpośredniej) musi się zakończyć do 31 grudnia 2018 r. Wnioski prosimy nadsyłać pocztą elektroniczną, wewnętrzną oraz tradycyjną, zgodnie z Warunkami udziału (dostępne na stronie AIP UMK w zakładce formularze).

Autor jest kierownikiem projektu "KUBUS- Komercjalizacja Uniwersyteckich Badań i Usług"